หม้อแปลงไฟฟ้าแรงสูงถือเป็นหัวใจสำคัญในระบบส่งและจ่ายไฟฟ้า เนื่องจากทำหน้าที่ในการเปลี่ยนระดับแรงดันของกระแสไฟฟ้ากระแสสลับจากระดับหนึ่งไปยังอีกระดับหนึ่ง ด้วยการทำงานบนหลักการของแรงแม่เหล็กไฟฟ้า การใช้หม้อแปลงยังมีบทบาทสำคัญในการลดการสูญเสียพลังงานเมื่อส่งไฟฟ้าไปในระยะทางไกล ช่วยให้ระบบจ่ายไฟฟ้ามีความสามารถในการทำงานได้ดียิ่งขึ้น
หม้อแปลงไฟฟ้าแรงสูงสามารถถูกแบ่งออกเป็นหลายประเภทด้วยกัน ขึ้นอยู่กับเกณฑ์ที่ใช้ในการจัดประเภท เช่น ตามจำนวนเฟส ตามการใช้งาน ตามโครงสร้าง และตามวิธีการระบายความร้อน ในบทความนี้เราจะพาคุณไปทำความรู้จักกับหม้อแปลงไฟฟ้าแรงสูงประเภทต่างๆ ตามเกณฑ์ที่สำคัญ
1. ชนิดตามจำนวนเฟส
หม้อแปลงไฟฟ้าแรงสูงสามารถแบ่งตามจำนวนเฟสได้เป็นหลัก 2 ชนิดคือ:
หม้อแปลงไฟฟ้า 1 เฟส (Single-phase Transformer): เหมาะสำหรับระบบไฟฟ้าแรงดันต่ำที่พบได้ทั่วไปในบ้านเรือน
หม้อแปลงไฟฟ้า 3 เฟส (Three-phase Transformer): นิยมใช้ในระบบส่งไฟฟ้าแรงดันสูง ด้วยประสิทธิภาพสูงและความสามารถในการรองรับพลังงานมากกว่า
2. ชนิดตามการใช้งาน
หม้อแปลงไฟฟ้าแรงสูงที่แยกตามประเภทการใช้งานสามารถจัดออกเป็นกลุ่มต่างๆ ได้แก่:
หม้อแปลงไฟฟ้ากำลัง (Power Transformer): ใช้ในสถานีไฟฟ้าเพื่อเปลี่ยนระดับแรงดันในระบบส่งพลังงาน
หม้อแปลงไฟฟ้าจำหน่าย (Distribution Transformer): เหมาะสำหรับการลดระดับแรงดันลงให้เข้ากับการใช้งานในครัวเรือนหรือโรงงาน
หม้อแปลงไฟฟ้าเครื่องมือวัด (Instrument Transformer): มีสองชนิด คือ หม้อแปลงกระแส (CT) และหม้อแปลงแรงดัน (PT) สำหรับใช้กับเครื่องมือวัด
หม้อแปลงไฟฟ้าชนิดพิเศษ (Special Transformer): เช่น หม้อแปลงเตาอาร์ค หม้อแปลงทดสอบ และหม้อแปลงเชื่อม
3. ชนิดตามโครงสร้าง
หม้อแปลงไฟฟ้าแรงสูงที่แบ่งตามโครงสร้างมี 2 ชนิดหลักคือ:
หม้อแปลงชนิดแกนเหล็ก (Core Type Transformer): ขดลวดจะพันรอบแกนเหล็ก
หม้อแปลงชนิดเปลือกหุ้ม (Shell Type Transformer): แกนเหล็กหุ้มขดลวดไว้
4. ชนิดตามวิธีการระบายความร้อน
แบ่งตามวิธีการระบายความร้อนได้หลายชนิด เช่น:
หม้อแปลงชนิดระบายความร้อนด้วยอากาศ (Air-cooled Transformer): ใช้พัดลมหรือการพาความร้อนธรรมชาติ
หม้อแปลงชนิดระบายความร้อนด้วยน้ำมัน (Oil-cooled Transformer): ใช้น้ำมันในการดูดซับและระบายความร้อน
หม้อแปลงชนิดระบายความร้อนด้วยน้ำมันและพัดลม (Oil-immersed, forced-air cooled Transformer): ใช้น้ำมันและพัดลมร่วมกันในการระบายความร้อน
การเลือกหม้อแปลงไฟฟ้าแรงสูงที่เหมาะสมควรคำนึงถึงปัจจัยต่างๆ เช่น จำนวนเฟส การใช้งาน ขนาดกำลังไฟฟ้า แรงดันไฟฟ้า และสภาพแวดล้อม เพื่อให้ได้หม้อแปลงที่มีประสิทธิภาพสูงสุดในการใช้งาน รับติดตั้งหม้อแปลงไฟฟ้า electrictw
